Tắc vòi trứng là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây hiếm muộn ở phụ nữ Việt Nam, chiếm 20–30% các trường hợp. Bệnh thường xuất phát từ viêm nhiễm vùng chậu, lạc nội mạc tử cung hoặc biến chứng sau phẫu thuật. Tùy mức độ tắc, người bệnh có thể được điều trị bằng nội soi thông tắc, hoặc IVF (thụ tinh trong ống nghiệm) nếu tắc nghẽn nặng. Phát hiện sớm giúp tăng đáng kể cơ hội mang thai tự nhiên.

1. Vòi trứng là gì và vai trò trong thụ thai

Vòi trứng (ống dẫn trứng) là cầu nối giữa buồng trứng và tử cung. Sau khi trứng rụng, tinh trùng sẽ di chuyển vào ống dẫn trứng để thụ tinh. Nếu vòi trứng bị tắc, trứng và tinh trùng không thể gặp nhau, khiến việc mang thai tự nhiên trở nên rất khó khăn.

Mỗi người phụ nữ có hai vòi trứng, chỉ cần một bên thông là vẫn có khả năng mang thai tự nhiên — nhưng cơ hội sẽ giảm đáng kể.

2. Nguyên nhân phổ biến gây tắc vòi trứng

2.1. Viêm nhiễm vùng chậu (Pelvic Inflammatory Disease – PID)

• Là nguyên nhân hàng đầu, chiếm hơn 50% các ca tắc vòi trứng.

• Thường do vi khuẩn Chlamydia hoặc Gonorrhea lây qua đường tình dục.

• Gây viêm, dính và xơ hóa ống dẫn trứng. Nguồn: World Health Organization – PID & Reproductive Health, 2023

2.2. Biến chứng sau thủ thuật hoặc phẫu thuật vùng chậu

• Sau nạo hút thai, đặt vòng tử cung lâu năm, mổ ruột thừa, mổ lấy thai, mô sẹo có thể dính vào vòi trứng.

• Dính sau mổ làm tắc cơ học ống dẫn trứng, cản trở đường đi của trứng.

2.3. Lạc nội mạc tử cung

• Các ổ nội mạc sai vị trí có thể dính buồng trứng và vòi trứng, làm tắc nghẽn hoặc gây co thắt ống dẫn trứng.

• Đây là nguyên nhân phổ biến ở phụ nữ trong độ tuổi 30–40 bị hiếm muộn. Nguồn: NICE Guidelines – Endometriosis, 2022

2.4. Lao sinh dục (Genital Tuberculosis)

• Ít gặp hơn, nhưng tại Việt Nam vẫn là nguyên nhân đặc thù ở vùng có tỉ lệ lao cao.

• Lao tấn công vòi trứng khiến ống bị teo hẹp, dính và tắc vĩnh viễn.

2.5. Bẩm sinh hoặc nguyên nhân không rõ

• Một số trường hợp ống dẫn trứng hẹp bẩm sinh hoặc biến dạng.

• Ngoài ra, tổn thương nhỏ do phản ứng viêm lâu dài cũng có thể gây xơ hóa.

3. Dấu hiệu gợi ý tắc vòi trứng

Tắc vòi trứng không có triệu chứng rõ ràng, nhưng ba mẹ có thể nhận biết qua một số dấu hiệu:

• Kinh nguyệt không đều, đau bụng trước kỳ kinh.

• Đau vùng chậu hoặc thắt lưng âm ỉ.

• Khó thụ thai dù quan hệ đều đặn.

• Dịch âm đạo bất thường (vàng, xanh, có mùi hôi).

• Tiền sử viêm nhiễm phụ khoa, sảy thai, phẫu thuật vùng bụng.

Theo ASRM (2022), khoảng 25% phụ nữ bị tắc vòi trứng không có triệu chứng, chỉ phát hiện khi đi khám hiếm muộn. Nguồn: ASRM – Tubal Factor Infertility, 2022

4. Các xét nghiệm chẩn đoán tắc vòi trứng

Tại Phòng khám Minh Châu, bác sĩ sẽ chỉ định một hoặc nhiều phương pháp sau:

4.1. Chụp tử cung – vòi trứng (HSG)

• Là xét nghiệm phổ biến nhất.

• Dùng thuốc cản quang bơm vào tử cung để quan sát đường đi của vòi trứng qua X-quang.

• Ưu điểm: thực hiện nhanh, không cần gây mê, độ chính xác cao.

4.2. Siêu âm bơm nước vào buồng tử cung (SIS hoặc HyCoSy)

• Giúp đánh giá khả năng thông của vòi trứng qua hình ảnh siêu âm.

• Ít gây khó chịu hơn HSG, phù hợp cho bệnh nhân nhạy cảm.

4.3. Nội soi ổ bụng chẩn đoán

• Là “tiêu chuẩn vàng” để xác định vị trí và mức độ tắc.

• Đồng thời có thể thông tắc hoặc cắt dính ngay trong quá trình nội soi. Nguồn: Harvard Health Publishing – Fallopian Tube Blockage, 2023

5. Các phương pháp điều trị tắc vòi trứng hiện nay

Tùy mức độ tắc, vị trí và tuổi của người bệnh, bác sĩ sẽ đưa ra hướng điều trị phù hợp:

“Trong nhiều trường hợp tắc vòi trứng nặng, IVF là lựa chọn an toàn và hiệu quả nhất, giúp rút ngắn hành trình hiếm muộn.”
— Tiến sĩ, Bác sĩ Lê Thị Minh Châu

6. Có thể phòng ngừa tắc vòi trứng không?

Hoàn toàn có thể — nếu ba mẹ chủ động chăm sóc sức khỏe sinh sản sớm:

• Khám phụ khoa định kỳ 6 tháng/lần.

• Điều trị dứt điểm các viêm nhiễm phụ khoa.

• Giữ vệ sinh vùng kín đúng cách, đặc biệt sau sinh hoặc sau thủ thuật.

• Quan hệ tình dục an toàn, tránh nạo hút thai không cần thiết.

• Không lạm dụng đặt vòng tránh thai lâu năm.

Theo Harvard School of Public Health (2024), hơn 40% trường hợp tắc vòi trứng có thể phòng tránh nếu điều trị viêm nhiễm phụ khoa kịp thời.
Harvard Fertility Health Report, 2024

7. Thông điệp từ Phòng khám Minh Châu

“Tắc vòi trứng không đồng nghĩa với mất cơ hội làm mẹ.
Mỗi cơ thể có cách đáp ứng điều trị khác nhau — và điều quan trọng nhất là phát hiện sớm, chọn đúng hướng đi.”

Phòng khám Minh Châu Fertility Clinic sẵn sàng đồng hành cùng ba mẹ trong:

• Tầm soát nguyên nhân hiếm muộn bằng kỹ thuật hiện đại.

• Điều trị cá thể hóa theo cơ địa từng người.

• Hỗ trợ sinh sản (IUI, IVF) với tỷ lệ thành công cao và chi phí hợp lý.

Đặt lịch khám hiếm muộn – tắc vòi trứng tại pkbslethiminhchau.com để được tư vấn trực tiếp cùng đội ngũ chuyên khoa.

Nguồn tham khảo

1. World Health Organization – Pelvic Inflammatory Disease & Infertility (2023)

2. American Society for Reproductive Medicine – Tubal Factor Infertility (2022)

3. NICE Guidelines – Endometriosis (2022)

4. Harvard Health Publishing – Fallopian Tube Blockage (2023)

5. Harvard School of Public Health – Fertility Health Report (2024)

6. Bộ Y tế Việt Nam – Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị vô sinh (2023)